متن کامل خبر :
یادداشت اختصاصی بموضوع بازخوانی سیاسی‌ترین معاونت؛ روایتی از معاونت سیاسی وزارت کشور بقلم حسین نجفی دانش‌آموخته علوم‌سیاسی دانشگاه تهران ☆معاونت سیاسی وزارت کشور؛ اتاق فرمان سیاست داخلی در چهار دولت در ساختار حکمرانی ایران، کمتر نهادی به اندازه معاونت سیاسی وزارت کشور در معرض تنش، تصمیم‌سازی و مدیریت پیامدهای ناخواسته بوده است. این معاونت، نه یک واحد اداری بلکه "خط تماس دولت" با سیاست داخلی است. جایی که انتخابات، احزاب، استانداران، امنیت اجتماعی و مدیریت بحران‌های سیاسی به هم گره می‌خورند.در سه دهه گذشته، هر دولت با «خوانش خاص خود» از این معاونت وارد میدان شده و همین تفاوت‌ها، مسیر سیاست داخلی ایران را شکل داده است دولت مرحوم هاشمی رفسنجانی؛ معاونت سیاسی به‌عنوان بازوی تثبیت دولت سازندگی در دهه ۷۰، معاونت سیاسی وزارت کشور عملاً نقش «تنظیم‌گر ثبات» را داشت. کشور تازه از جنگ بیرون آمده بود و نیاز به بازسازی سیاسی و اداری داشت. ویژگی‌های مهم این دوره را چنین برمی‌شمارند؛ تمرکز بر ثبات اداری و امنیت اجتماعی، تقویت استانداری‌ها به‌عنوان بازوی اجرایی دولت ، مدیریت انتخابات مجلس چهارم و پنجم با رویکرد محافظه کارانه، تعامل محتاطانه با مجلس و نهادهای نظارتی. این دوره، معاونت سیاسی را به یک نهاد تثبیت‌کننده تبدیل کرد. و اما دولت خاتمی – معاونت سیاسی به‌عنوان میدان اصلی اصلاحات و کشاکش های توسعه سیاسی در دولت اصلاحات، معاونت سیاسی به مرکز ثقل سیاست داخلی تبدیل شد. این معاونت، محل اصلی کشمکش‌های سیاسی، رسانه‌ای و حتی حقوقی بود. ویژگی‌های بارز و تاثیرگذار این دوره را چنین میدانند؛ تقویت احزاب و نهادهای مدنی / برگزاری انتخابات مجلس ششم و شوراهای اول/ افزایش تنش میان وزارت کشور و مجلس هفتم / حضور چهره‌های دانشگاهی و روشنفکر در سطوح مختلف بخشداری ها و فرمانداری ها و مراکز و معاونت های مختلف در وزارت خانه ها. به اعتقاد برخی ها در این دوره، معاونت سیاسی تبدیل شد به آزمایشگاه دموکراسی ایرانی و البته از نگاه نهادگرایی، دراین دوره منازعه نهادی میان نهادهای مختلف شدت یافت و سیاست ، سویه تخاصمی تری پیدا کرد. برخی دیگر اما این دوره را دوره ی تک روی های جبهه مشارکت می‌دانند و سخنگوی دولت خاتمی را سخنگوی حزبی می‌دانستند و این انتقادات جدی ، نشان جدی تری از نشاط سیاسی در سطوح عالی بود. دولت احمدی‌نژاد؛ معاونت سیاسی به‌عنوان میدان تقابل و تمرکز قدرت در این دوره، معاونت سیاسی بیش از هر زمان دیگری درگیر تقابل ها و قطب بندی های سیاسی و انتخاباتی شد. ویژگی‌های این دوره را چنین برمیشمارند؛ - تمرکز بر کنترل سیاسی و امنیتی - تغییرات گسترده در استانداری‌ها - انتخابات ۸۴ و ۸۸ و پیامدهای آن - کاهش نقش احزاب و نهادهای مدنی. برخی معتقدند که در این دوره، معاونت سیاسی به نقطه جوش سیاست داخلی تبدیل شد. بررسی های ادوار مختلف معاونت های سیاسی و ارزیابی آن با عصر جدید و تحولات نوین اجتماعی، نشان میدهد که تغیییر در فرمت ها و ساختار رسمی ، ضروری بنظر میرسد. تحولاتی مانند جامعه شبکه‌ای، بحران‌های هم‌زمان (اقتصادی، اجتماعی، رسانه‌ای) ، تغییر الگوهای مشارکت، پیچیدگی در مدیریت انتخابات، ضرورت آینده‌پژوهی در سیاست داخلی، تحولات جدی در صورت‌بندی جامعه و آرایش نیروهای اجتماعی و تغییرات صنفی و طبقاتی و تغییر جدی در ماهیت کنشگری نیروهای اجتماعی. علیهذا بنظر میرسد که معاونت سیاسی باید از یک نهاد «واکنشی» به یک نهاد پیش‌بینی‌محور تبدیل شود. جمع‌بندی ؛ چرا بازخوانی معاونت سیاسی مهم است؟ زیرا معاونت سیاسی وزارت کشور، تنها معاونتی است که؛هم‌زمان با مجلس، دولت، استانداران، احزاب، رسانه‌ها و نهادهای امنیتی درگیر است/ هر تصمیمش یک موج اجتماعی ایجاد می‌کند / و هر خطای محاسباتی‌اش، پیامد ملی دارد و نکته مهمتر اینکه چنین معاونتی، قلب سیاست داخلی ایران است. حسین نجفی دانش‌آموخته علوم سیاسی و از کارشناسان وزارت کشور